Anne-Babalar İçin Özgüven Rehberi: Çocuğunuza Sunabileceğiniz En Değerli Hediye
Anne-babalar olarak hepimiz, çocuklarımızın okul hayatında ve ileride iş dünyasında başarılı olmalarını isteriz. Başarılı olmanın en temel koşullarından biri ise özgüvendir. Özgüveni yüksek bireyler, yeni girişimlerde bulunmaktan korkmazlar. Eğer özgüven sorunu yaşanıyorsa, kişi sahip olduğu potansiyeli tam anlamıyla hayata geçiremez ve çoğu zaman hak ettiğinden daha azıyla yetinmek zorunda kalır. Bu nedenle anne-babaların çocuklarına verebileceği en önemli hediyelerden biri, onların kendi yeteneklerine ve yapabileceklerine güvenmelerini sağlamak olabilir.
Peki özgüveni yüksek çocuklar yetiştirmek için anne-babalar neler yapabilir? Aşağıda bu konuda dikkat etmeniz gereken 9 maddeyi bulabilirsiniz.
1) Sonuç Ne Olursa Olsun Çabalarını Takdir Edin
Çocuklar bazen kazanır, bazen kaybeder; bazen amaçlarına ulaşır, bazen ulaşamazlar. Sonuç her ne olursa olsun, önemli olan sürece odaklanmaktır. Böylece çocuk, hayatta değerli olan şeyin çalışmak ve emek vermek olduğunu öğrenir. Aksi takdirde çocuğu “her zaman kazanmaya” odaklanmış, hata yaptığında değersizlik hisseden ve mükemmeliyetçilikle kendini yıpratan biri hâline getirebilirsiniz. Unutmayın, bir yere varmaktan daha değerli olan yolculuğun kendisidir.
2) Yeteneklerini Geliştirmeleri İçin Girişimlerini Destekleyin
Özgüveni geliştirebilmenin yolu, yeni deneyimlere açık olmaktan geçer. Çocuklar yeni deneyimlerin içinde bulundukça, korkutucu görünen şeyleri bile azimle başarabileceklerini keşfederler. Bu, onlara keyif ve tatmin duygusu verir. Bu yüzden çocuğunuzun ilgi duyduğu alanlarda yeni girişimler yapmasını motive edin ancak bunu yaparken fazla baskı uygulamaktan da kaçının.
3) Yaşlarının Üstünde Performans Beklemeyin
Çocuğunuzu başka çocuklarla, özellikle de kardeşleriyle kıyaslamayın. Bu, kardeşler arasında rekabet ve hatta düşmanlık yaratabilir. Beklentilerinizi çocuğunuzun yaşına ve gelişim düzeyine uygun tutmak, onu motive eder. Abartılı ve gerçekçi olmayan standartlar ise cesaretsizliğe ve başarısızlığa yol açabilir.
4) Soru Sormalarını ve Merak Duygularını Teşvik Edin
Öğrenme için bir okula kayıtlı olmaktan daha önemli olan şey, merak duygusudur. Merak eden, soru soran insanlar, yaşları ne olursa olsun öğrenmeye devam ederler. Çocukların soruları bazen anne-babaları yorabilir, ancak unutmayın ki çocuğunuza hazır cevaplar vermektense onu soru sormaya teşvik etmek ve akıl yürütmesini sağlamak çok daha faydalıdır.
5) Hatalarından Öğrenmelerine İzin Verin
Çocuklar, bir şeyi denedikleri için asla utanmamalı veya kendilerini “yanlış” hissetmemelidir. Hata yaptıklarında bunu öğrenme fırsatına çevirebilmeyi öğrenmeliler. Eğer çocuklar hata yaptığında hemen müdahale edip “doğrusunu” ortaya koyarsanız, onlar kendi başlarına çözüm üretmeyi değil, size güvenmeyi öğrenirler. Bu da bağımlı ve kendine güvenmeyen bireylerin yetişmesine neden olur.
6) Kaygı ve Endişenizi Çocuklara Yansıtmayın
Anne-babalar eğer kaygılı ya da aşırı korumacı ise, bu duygular mutlaka çocuğa geçer. Çocuğunuz gözünü size çevirdiğinde, yüzünüzde destek ve güven yerine kaygı görürse, kendine güvenmesi çok zor olacaktır. Unutmayın, çocuğun kendine güvenebilmesinin yolu, ebeveynin ona güvendiğini hissetmesinden geçer.
7) Zorluklarla Başa Çıktıklarında Onları Övün
Hepimiz biliyoruz ki hayat kolay değil; yetişkinler için olduğu kadar çocuklar için de çeşitli zorluklar söz konusu. Bu zorluklarla karşılaştığınızda nasıl mücadele ettiğinizi çocuğunuzla paylaşmanız, ona model olmanız çok kıymetlidir. Böylece çocuk, ilk engelde vazgeçmek yerine sabırla ve azimle devam etmesi gerektiğine dair bir inanç geliştirir.
8) Onlar Adına İşleri Siz Halletmeyin
Örneğin, çocuğunuzun bir proje ödevi varsa, bunun amacı anne-babaların maket yapma becerisini ölçmek değildir. Proje, çocuğunuzun hayal gücünü, becerisini ve sorumluluk duygusunu geliştirmeyi amaçlar. Ona sadece ihtiyacı kadar yardım etmek yeterlidir. Anne-babaların “Benim maketim seninkinden güzel olsun” yarışı, çocuğa uzun vadede hiçbir fayda sağlamaz.
9) Becerilerini Sanal Dünya Yerine Gerçek Hayatta Geliştirmelerini Teşvik Edin
Günümüzde çocuklar vaktinin çoğunu bilgisayar başında geçiriyor. Elbette bilgisayar, pek çok beceri kazanmak için bir fırsat sunabilir; ancak gerçek hayatta akranlarıyla sağlıklı iletişim kuramayan veya günlük sorumluluklarını üstlenemeyen çocuklar, özgüven konusunda sıkıntı yaşayabilir. Bu nedenle onlarla mutfakta bir şeyler hazırlamak, ev ve alışveriş işlerinde sorumluluk vermek, gerçek hayatta sosyal ve pratik becerilerini geliştirmelerine yardımcı olur.
Son Söz
Bu yazıda, özgüveni yüksek çocuklar yetiştirmek için anne-babaların nelere dikkat edebileceğini dokuz madde halinde ele aldık. Tüm bu maddelerin ortak noktası şudur: Çocuklarınızı korkutmadan, cesaretlendirerek ve hatalarından ders çıkarmalarına izin vererek yetiştirirseniz, özgüveni yüksek ve başarılı bireyler olmaları için elinizden geleni yapmış olursunuz.
Hem sizlerin hem de çocuklarınızın, hayal ettiğiniz geleceğe ulaşması dileğiyle… Bir sonraki yazıda görüşmek üzere!
